“Tarihi Adım” mı, “Tarihsel Gerçeklerin Çarpıtılması” mı?
Rusya Federasyonu Dışişleri Bakanlığı’nın ev sahipliğinde Moskova’da gerçekleştirilen anavatan ve diaspora Çerkes temsilcileri buluşması, diaspora kurumları arasında tartışmalara yol açtı. Toplantının organizatörleri ve katılan kurumlar süreci “tarihi bir adım ve diplomatik başarı” olarak nitelendirirken; Kayseri Kafkas Derneği ve Çerkes Dernekleri Federasyonu (ÇERKES-FED) ise toplantının zamanlamasına, siyasi çerçevesine ve temel tezlerine tepki gösterdi.
Toplantının Gerekçesi ve Katılımcılar Ne Dedi?
28 Ekim Çarşamba günü Moskova’da, Zinaida Morozova Köşkü’nde düzenlenen yuvarlak masa toplantısı; Dünya Çerkes Birliği’nin (DÇB) girişimleriyle, Rossotrudniçestvo (BDT ve Yurtdışındaki Vatandaşlar Ajansı) ve Rusya Federasyonu Dışişleri Bakanlığı iş birliğinde gerçekleştirildi.
Toplantıya Türkiye’den Kafkas Dernekleri Federasyonu (KAFFED) yönetimi ile çok sayıda dernek temsilcisinin yanı sıra, Rusya Federasyonu’na bağlı Cumhuriyetlerin Adıge Xase başkanları, Ürdün, Suriye, İsrail ve Avrupa’dan diaspora federasyon ve dernek başkanları katıldı.
Rusya’nın Mesajı
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in Özel Temsilcisi Mikhail Shvydkoy aracılığıyla iletilen mesajda, Rusya’nın çok uluslu ve çok dinli yapısına dikkat çekildi. Çerkes halkının devlet, kültür ve askeri alandaki katkılarına vurgu yapılarak, toplantının “Rusya Halkları Birliği Yılı”nda gerçekleştirilmesinin sembolik önemi ifade edildi.
KAFFED’in Değerlendirmesi
Toplantıda söz alan KAFFED Genel Başkanı Ünal Uluçay ve Genel Başkan Yardımcısı Şeneser Tokmak, toplantının önemine işaret ederek Türkiye-Rusya ilişkilerinin güçlenmesinin Çerkeslerin çıkarına olduğunu belirtti. Anavatanla ekonomik, kültürel ve turizm ilişkilerinin geliştirilmesi, gençlerin burs imkânları ve anavatanla bağların artırılması yönündeki talepler masaya taşındı.
Kayseri Kafkas Derneği ve ÇEDEF’ten Sert İtirazlar
Toplantının ardından Kayseri Kafkas Derneği ve Çerkes Dernekleri Federasyonu (ÇERKES-FED) tarafından yayımlanan açıklamalarda, söz konusu buluşmanın içerik ve metodu eleştirildi. İtiraz noktaları şu başlıklar altında toplandı:
“Gönüllü Katılım” Tezinin Reddi
Açıklamalarda, 1557 yılına ve Kabardey-Balkar’ın Rus devletine katılımının 470. yıl dönümü söylemine tepki gösterildi. Çerkeslerin Rusya’ya hiçbir zaman gönüllü katılmadığı; 101 yıl süren savaşlar, soykırım ve sürgün süreçlerinin unutulamayacağı vurgulandı.
Tarihsel Gerçeklerin Çarpıtılması
Toplantının, tarihsel acıları ve soykırım gerçeğini göz ardı ederek “ortak başarı ve dostluk” hikâyesi üzerinden kurgulandığı savunuldu. Bu durumun ataların mücadelesine saygısızlık olduğu ifade edildi.
Anadil ve Hak Kayıpları
Rus yetkililerin anadil ve kültürel hakların korunduğuna yönelik açıklamalarının gerçeği yansıtmadığı; 2017-2018 yıllarında eğitim alanında yapılan düzenlemelerle yerel dillerin zorunlu öğretimden çıkarıldığı hatırlatıldı. Somut hukuki güvenceler verilmeden iyimser vaatlerde bulunulmasının kabul edilemeyeceği belirtildi.
Temsil Sorunu
Katılımcı kurumların tüm Çerkes halkının mutlak iradesini temsil etmediği; diaspora kurumlarının temel görevinin devletlerin siyasi tezlerine meşruiyet kazandırmak değil, halkın haklarını savunmak olduğu kaydedildi.
Çerkes diasporasında yankı uyandıran bu gelişmelerin ardından, anavatan ile ilişkilerin geliştirilmesi yönündeki talepler ile tarihi yaşanmışlıklar ve hakların korunması arasındaki hassas dengenin nasıl kurulacağı tartışılmaya devam ediyor.
Post Views: 21