Bu makaleyi çok önceleri yazmayı düşünmüş, fakat ütopik ve mesnetsiz bulunacağı endişesi ile vazgeçmiştim. Fakat, İstanbul Çerkes Buluşması Etkinliğinde edindiğim değerli tarihçi Met Çunatıko Yusuf İzzet’in 2012 yılında basılmış “Kafkas tarihi – II “ adlı kitabını okuyunca cesaretlendim ve yazmaya karar verdim.
Adı geçen eserde özetle,
“Çerkes tarihinin yine ancak Kafkasyalılar tarafından yazılabileceği,
Çerkeslerin kökenleri itibariyle aslen Mısırlı ve Arap oldukları,
Hatti kavminin şimdiki“A-ti- khe” veya “Hatti-khe” yani Çerkes olduğunun beyan edilebileceği, Hattilerin bir kolu olan Tsuhi kabilesinin Fırat ve Dicle nehirlerinin kaynağına doğru sürüldükleri,
Meotların da kuzeydeki İran yaylalarndan geldikleri “Yinal”ailesinin de aslında Babilli olduğu, buradan Mısır’a geldikleri, oradan da Kafkasyaya göç ettikleri,
Çerkeslerin Ninova ve Babil bölgesinden Suriye’ye göç ettiklerine dair bir çok kanıt olduğu,
Tevrat incelendiğinde Suriye’de İbranilerin dışında, hatta Mısır’da başka kavimlerin bulunduğu,
Hititlerin İbrani bölgesinde yaşadıkları dönemlerde İbranice konuştukları, İbrani adlarını kullandıkları,
Çerkeslerin gerçek ataları oldukları kanıtlanacak olan Hattilerin bir zamanlar İbrani yurdunda yaşadıkları, onları her bakımdan etkiledikleri tarihsel bir gerçek olup Tevratta Hatti veya Ha-ti kavramının 16 kez geçtiği,
Eski Hatti veya Hititlerin Adıge (Atti-khe) yani Çerkes halkının ataları olduğunu doğrulayan belgelerin belirtildiği,
Büyük Çerkes kabilelerinden Hatiquey’lerin isminin Hattiqillerin ülkesi anlamına geldiği…” ifade edilmiştir.
Değerli tarihçimizin araştırarak yazdığı ve özetini yaptığım görüşlere istinaden herkesin tanıdığı popüler isimlerin yaptığı çağrışımları da ben aşağıda kaleme aldım. Şüphesiz bu isimlerin dışında da isimler vardır, bilenler tarafından yazıldığında dilimizin eski zamanlarda evrensel bir dil olduğu gerçeği daha iyi görülecektir.
LAVROV :
Lav ve Nav isimleri, eskiden Çerkeslerin erkek çocuklarına çok sık olarak taktıkları bir isimdir. Nitekim amcamın Çerkesce ismi NAV, Dayımın ismi de LAV’dır . Bugünlerde artık bu isimler kullanılmamaktadır.
Lavrov kelimesini hecelere ayırırsak rov’laın lavı anlamı çıkarılabilir. Çok eskiden Kafkasya’da ticaret yapmak Çerkesler tarafından çok ayıplanan bir iş olduğundan zaruri ihtiyaçların ticareti yabancılar çoklukla komşu ülke insanları Ermeniler tarafından yapılırdı. Mutemelen, Çerkesceden esinlenerek türetilmiş veya tersi olabilir.
GORBAÇOV :
Burada önemli öge GU VE GO isimleridr. Nitekim bu isimlerle ifade edilen 2 atasözü vardır.
Gur qodımı lır çejırep ( Kalp kaybolursa kan akmaz.)
Gor qodımı şer çajırep (Ümit kaybolursa at koşmaz) bu durumda
İsmin heceleri itibariyle incelenmesinde, 2. hece olan BEÇ ise Çerkesce’de bey anlamındadır. Köyümüzde Baçıj, Duhbeç,Ğırbaç sülaleri vardır. Beç ismi Çerkescede çok kullanılan bir isimdir. Buna göre Gorbaçov isminin Türkçe karşılığı “Ümitbeyoğlu“ olmaktadır.
Kuzey Kafkasya doğumlu olan Rus lider tip itibariyle de Rus tipinde olmadığından, muhtemelen ailesi çok eski senelerde Çerkes idi. Fakat kendisi kabul etmemektedir.
Çerkeslerin, İran, Suriye, Mısır, Yunanisan gibi ülkelerde yaşadıklarına dair bir anımı anlatmak istiyorum. 70 sene kadar önce, Kafkasya doğumlu olan anne annem Kırçıv’a gittiğimizde çok şımarıklık yaptığımızda; “Kurcacem mıxer” diye kızardı. Biz ne demek istediğini anlayamazdık. 80 yaşına girdikten sonra anladım. Bunlar Gürcü, Acem diyordu. Ona göre Gürcü ve Acemler kötü insanlardı. Gürcüler komşu ülke olduğundan bunları tanıması normaldir. Fakat acemleri nereden tanıyordu da kötülüyordu? Zira çok uzak bir ülkedir. Demekki eskiden Çerkesler İranda yaşamışlarki onları tanıyorlar. Ben 80 yaşındayım bu laflar 7-8 yaşlarında duyduğumda ninem 85 yaşındaydı, demek ki 155 yıllık bir geçmişten, sonra İran’da Adığelerin yaşadığını canlı tarih olarak kanıtlıyorum.
Yukarıda yazılan popüler isimlerden başka, xameney, Navroski, Navratilova gibi yeni; Nefertit, Keops, (çehops) gibi eski isimler, Adığelerin eski zamanlarda çok çeşitli ülkelerde yaşadıklarının kanıtıdır.
Ye-şı Kunaçiy, 06.11.2026
Post Views: 29