[Lazca- Türkçe Anılar/ Anlatımlar-14]: “Bilmeceler”

ALİ İHSAN AKSAMAZ

1.“Yukarı çıkar, aşağıya iner, gökyüzüne dua eder!”/ [Dibek].

2.“Avuçta büyür!”/ [Yumak].

3.“Başı kapının önünde, sonu dünyanın öbür yüzünde!”/ [Yol].

4.“Siyah bir şeyi yer, yüksek sesle böğürür!”/ [Tüfek].

5.“Kuyruğu sırık, başı topuz!”/ [At].

6.“Dört adam bir kuyuya su dolduruyor!”/ [İnek memesi].

7.“Siyah ineğin altında kırmızı buzağı oturuyor!”/ [Ateş].

8.“Dışı tas, içi atlas!”/ [Yumurta].

9.“Bir keçim var, herkes onun sözüne inanıyor!”/ [Okka].

10.“Ormana gider, havlar, havlar, eve gelir uyur!”/ [Balta].

11.“Altından araba, gümüşten daraba, teraziyle tartılmaz, pazarda satılır!”/ [Saat].

12.“Baldan tatlı, şekerden tatlı, teraziyle tartılmaz, pazarda satılmaz!”/ [Uyku].

13.“Taştandır, ağaçtandır, yediği hamurdur, dünya âlem doyar, kendisi bir türlü doymaz!”/ [Değirmen].

14.“İpi uzar, buzağı büyür!”/ [Bal kabağı].

15.“Yeşil bir sandıktır, sandığın içinde bir kutu, kutunun içinde de kendisi var!”/ [Ceviz].

16.“Kimdendir, bendendir, yeşil koydum, kırmızı çıktı, Neyledir?”/ [Kına].

17.“ Âl-i Osman’ın muharebesi var, iziyle yedi bin yıldızla gider gelir, kuyruğunda işareti var!”/ [İğne].

18.“Gider, gelir, izi yok, bakınır gözü yok, nedir?”/ [Kayık].

19.“Başı tarak gibi, kuyruğu orak gibi, nedir?”/ [Horoz].

20.“Bağlayınca gezer, çözünce yatar!”/ [Çarık].

21.“Gece uyur, gündüz asılıdır!”/ [Kapı çengeli].

*******

“Megnapape”

1.“Yulun, gyulun ʒas axvamen!”/ [Onçamore].

2.“Xeş guris irden!”/ [Murgi].

3.“Nek̆nak̆ala ti užin, dunyaş ardis k̆udeli!”/ [Gza].

4.“Uça imxors, zoi dimğors!”/ [T̆ofeği].

5.“K̆udeli xaşari, ti mangana!”/ [Ʒxeni].

6.“Otxo k̆oçik ar k̆uis ǯk̆ari dolobubs!”/ [Puciş buži].

7.“Uça pucis mç̆ita geni iǯuxen!”/ [Daçxiri].

8.“Gale tasi, doloxe at̆lasi!”/ [Markvali].

9.“Ar txa miqorun, irik icers muşi nena!”/ [Ok̆a].

10.“Germaşa ulun lalups, lalups, mulun oxorişa do kodincirs!”/ [Arguni].

11.“Altunişi araba, gyumişişi daraba, teraziten var iǯinen, bazaris gamiçen!”/ [Saati].

  1. “Topurişen loqa, şekerişen loqa, terazite var iǯinen, bazaris var gamiçen!”/ [Nciri].

13.“Kvaşen ren, caşen ren, na ixmors ʒomi ren, dunya alemi ižğen, muk var ižğen!”/ [Mskibu].

14.“Tok̆i guinzden, geni irden!”/ [Qoqore].

15.“Ar yeşili sanduği ren, sanduğiş doloxe k̆uti ren, k̆utiş doloxe mukti ren!”/ [K̆ak̆ali k̆op̆erite].

16.“Mişen ren, çkimden ren, yeşili gevidvi, mç̆ita gamaxtu, muten ren?”/ [K̆enia].

17.“Ulun, mulun nok̆uçxenite, şkvit şilya muruʒxite, Alosmanis muarebe uğun, k̆udelis nişani uğun!”/ [Lemşi].

18.“Ulun, mulun, nok̆uçxeni var uğun, uk̆uniǯk̆en toli var uğun, mu ren?”/ [Feluk̆a].

19.“Ti oʒxocisteri, k̆udeli namgalisteri, mu ren?”/ [Mamuli].

20.“Nok̆iraşi gulun, nuǯkaşi incirs!”/ [Kalamani].

21.“Seri cans, dğaleri goǯobun!”/ [K̆orak̆i].

———————————-

[Kaynak kitap: M. Vanilişi, A. Tandilava, (Sarpi köyünden derlemeler), “Gamomʒemloba “Sabç̆ota Sakartvelo, Gürcistan S.S.C., Tbilisi, 1964, (Gürcü Alfabesinden Latin Alfabesine çevriyazı, düzenleme ve Lazcadan Türkçeye çeviri: Ali İhsan Aksamaz, İstanbul, 2015)] aksamaz@gmail.com

Post Views: 24

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir