MEMURİN MUHAKEMET KANUNU (Mülga) ve 4483 SAYILI YASA

MUSTAFA SAADET

 Lisans eğitimim hukuk olmamakla birlikte, bir dava ile ilgili olarak bir valinin evrakları imha etmesi  ve tutuklanması haberleri üzerine iş bu makaleyi yazma gereğini duydum .Yoksa yapılabilecek  Hukuki düzenlemeler hususunda fikir beyan edip ahkam kesmek  haddim olmadığı gibi hukuki nosyonumda yeterli değildir.
Memurin  Muhakemat kanunu muvakkat 

    Osmanlı Devleti zamanında 4 Şubat1913 yılında yürürlüğe konulmuş bir kanunudur. Amacı, görev başındaki memurların suç işlemesi durumunda yargılanmalarının, memurun bağlı olduğu amirin izni ile mümkün hale getirilmesi şartının aranması idi. 86 yıl boyunca yürürlükte kalan kanun eşitlik prensiplerine uymadığı gerekçesi ile iptal edilerek , yerine  1999  tarihinde  4483 no.lu kanun  ihdas edilmiştir. Yeni yasanın esası “sorgulama iznine“  bağlanan hususların düzenlenmesidir.

Yeni yasada izin vermeye yetkili amirler aşağıdaki belirtildiği gibidir.

1-İlçelerde  Kaymakam

2-İllerde ve merkez ilçelerde Vali

3-Belediye Başkanları için İçişleri Bakanı

4-Merkezi teşkilatın görevlileri için kuruluşların en üst amiri.

Her iki yasada da, sistemin uygulama şekli hakkında teferruatlı düzenlemeler mevcuttur. Fakat makalenin amacını aşacağından sarf-ı nazar edilmiştir.

Dünyada uygulanan sistemler

Kıta Avrupası’nda,  başta  Fransa olmak üzere, Türkiye’deki sisteme benzer bir uygulama vardır.

Avrupa Konseyi ve OECD ülkeleri “yolsuzluklarla mücadeleyi zorlaştırdığı” gerekçesi ile izin  sistemine  karşıdır.

Anglo-sakson ülkelerinde eşitlik prensibi gereğince izin sistemi kaldırılmıştır.

Sistemler, halen hukukçular tarafından tartışılmaktadır.

İlk derece mahkemesi, istinaf, Yargıtay (veya Sayıştay), genel kurul, incelemeleri safhasından sonra kesinleşen kararlara, Anayasa ve A.İ.H.M de itiraz hakları bulunmaktadır. Altı aşamalı yargı kararları ile kesinleşen kararlarda hata payı hemen hemen yoktur.

Bu itibarla yargılamaların  sadece mahkemeler tarafından izin alınmadan yapılması gerektiği kanaatindeyim

Hangi şeklin daha adil olduğu konusunda naçizane fikrim, her vatandaşın eşit haklara sahip olduğu ve izinsiz sistemden yanadır. Yargının tecrübesi ve tarafsızlığı ile adaletin sağlanabileceği  kanaatindeyim. İzinli sistemde, izin makamının çalışma arkadaşlarını koruması her zaman gündemde olacaktır.

Post Views: 21

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir