Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde (TBMM) farklı siyasi partilerden milletvekillerinin desteğiyle gündeme taşınan “Abhazya’nın İzolasyonuna Son” girişimine Fatsa Gürcü Kültür Dayanışma ve Dostluk Derneği tarafından yöneltilen eleştiriler, Kafkasya tarihi ve uluslararası hukuk eksenini bükme çabasıdır. Derneğin “Gürcistan’ın toprak bütünlüğü” teranesini esas alan açıklaması, Abhazya’nın tarihsel statüsüne ve halkların kendi kaderini tayin hakkını dikkate almıyor. Derneğin tarihi ve hukuki gerçeklerle örtüşmeyen tepkisi yayımcılarını komik duruma düşürüyor.

Fatsa Gürcü Kültür Dayanışma ve Dostluk Derneği’nin, TBMM’de Abhazya’ya yönelik seyahat kısıtlamaları ile ulaşım izolasyonunun kaldırılmasını amaçlayan girişime karşı yayımladığı bildiri, diaspora çevrelerinde ve Kafkasya kamuoyunda eleştirilere neden oldu. Dernek açıklamasında “toprak bütünlüğü” vurgusu yapılırken, Abhazya’nın tarihsel egemenlik hakları ve mevcut idari sınırların Sovyet dönemindeki siyasi müdahalelerle şekillendiğini görmezden geliniyor.
Sovyet Dönemi Statü Değişikliği ve Stalin
Abhaz halkı bilinen en eski dönemlerden bu yana aynı coğrafyada varlığını sürdüren otokton (yerli) bir halktır. Kendi anavatanlarında yaşayan Abhazların egemenlik hakkına sahip olamayacağını öne sürmek hiç bir tarihi gerçekle bağdaşmaz.
Abhazya’nın Gürcistan’a bağlanma sürecinin gönüllü bir birliktelik değil, Sovyetler Birliği dönemindeki idari kararların bir sonucu olup dönemseldir:
-
1921 Statüsü ve 1931 Kararı: Sovyetler Birliği kurulurken 1921 yılında Abhazya Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti (SSC) olarak kurulan ve Gürcistan ile eşit statüde bir antlaşma ilişkisi bulunan yapı, 1931 yılında bizzat Gürcü kökenli Sovyet lider Josef Stalin’in kararlarıyla statüsü düşürülmüş, “özerk cumhuriyet” sıfatıyla Gürcistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti’ne bağlanmıştı.
-
SSCB’nin Dağılma Süreci: Sovyetler Birliği’nin dağılması sırasında Birlik Cumhuriyetleri statüsündeki yapıların bağımsızlıklarını ilan etmiş, Stalin dönemindeki idari tasarrufun sonucu olarak Abhazya’da Gürcistan’ın içinde bir şekilde ayrılmak durumunda kalmıştır. Bu konjonktürel durumun bugün “tarihsel bir egemenlik hakkı” gibi sunulması ne hukukla, ne vicdanla bağdaşır.
Gürcülerin de “Arz-ı Mevud”u mu var?
Fatsa Gürcü Derneği’nin açıklamasındaki argümanlar, diktatör Stalin tarafından Abhazların iradesi dışında oluşturulmuş idari sınırların mutlaklaştırılıyor olması “Gürcülerin de mi Arz-ı Mevud’u (Vadedilmiş Toprakları) var?” sorusunu akla getiriyor. Gürcistan’daki aşırı milliyetçi çevrelerde görülen tarihsel hak iddialarının Türkiye’deki Gürcü diasporasına da taşınması, Kafkas halkları arasındaki kardeşlik ve dayanışma iklimine zarar vermekten başka bir işe yaramayacaktır.
Uluslararası Hukuk ve İnsani İzolasyon Boyutu
TBMM’deki girişim, konuyu yalnızca diplomatik tanınma üzerinden değil, temel insan hakları ve uluslararası uygulamalar çerçevesinde ele alıyor. Bu kapsamda öne çıkarılan argümanlar şöyle:
-
Kendi Kaderini Tayin Hakkı: Birleşmiş Milletler (BM) Şartı’nda yer alan “halkların kendi kaderini tayin hakkı” ilkesi uyarınca, binlerce yıldır aynı toprakta yaşayan bir halkın iradesinin yok sayılamaz.
-
İnsani ve Ticari İlişkiler: Uluslararası hukukta ve dünya diplomasisinde, resmî olarak tanınmayan bölgelerle dahi insani, kültürel, ticari ve ulaşım temelli ilişkiler (örneğin Tayvan veya Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti modellerinde görüldüğü üzere) sürdürülebilmektedir. Dolayısıyla sivil halkın seyahat ve iletişim özgürlüğünü kısıtlayan izolasyonların kaldırılması talebi akla ve mantığa uygun insani bir taleptir.
-
Diaspora Bağları: Türkiye’de yaşayan yüz binlerce Abhaz kökenli vatandaşın anavatanlarıyla doğrudan ulaşım ve iletişim kurma talebi, bölge barışını tehdit etmez; aksine Karadeniz havzasında istikrarı ve halklar arası diyaloğu güçlendirir.
Post Views: 7
