Çeçenya’da 18-20 Eylül tarihlerinde gerçekleştirilen cumhuriyet başkanlığı seçimlerinin kesin sonuçları açıklandı. Rusya Merkez Seçim Komisyonu’nun (MSK) verilerine göre, mevcut Çeçenya lideri Ramzan Kadirov oyların yüzde 99,85’ini aldı.
Yüzde 100’ü işlenen oyların dağılımına göre Kadirov’a 830 bin 690 oy çıktı. Seçime katılım ise yüzde 95,19 olarak açıklandı.
YORUM
Seçim mi, onay töreni mi?
Kadirov’un yüzde 99,85 oy alması, yalnızca yüksek bir seçim sonucu değil, Çeçenya’daki siyasi rekabetin niteliği açısından ciddi soru işaretleri doğuran bir tablo ortaya koyuyor.
Bir adayın 830 bin 690 oy aldığı, diğer iki adayın ise toplamda 888 oyda kaldığı bir seçimde gerçek bir siyasi rekabetten söz etmek güç. Üstelik Kadirov’un oy oranı 2016’daki yüzde 97,94 ve 2021’deki yüzde 99,7’lik sonuçların da üzerine çıkmış durumda.
Seçim öncesinde bazı analistler, rakip adayların Kadirov karşısında gerçek bir iktidar alternatifi oluşturmadığını ve seçimdeki rekabetin büyük ölçüde biçimsel kaldığını belirtmişti. Geçmiş seçimlerde kamu çalışanları üzerinde baskı kurulduğuna ilişkin bölge sakinlerinin beyanları da bu tartışmayı daha önemli hale getiriyor.
Elbette geçmiş seçimlere ilişkin iddialar, 2026 sonuçlarının tek başına kanıtı değildir. Ancak yüzde 99,85 gibi olağanüstü bir sonuç ile rakiplerin yüzde 0,05’te kalması, seçimlerin demokratik niteliğinin sorgulanmasını engellemez; tam tersine bu soruyu daha da görünür hale getirir.
Demokratik seçim yalnızca sandığın kurulması ve oyların sayılması değildir. Esas mesele, seçmenin gerçek alternatifler arasında özgürce tercih yapabilmesi ve sandık sonucunun siyasi rekabeti yansıtmasıdır. Çeçenya’daki sonuç ise bu açıdan, bir seçimden çok ezici bir onay görüntüsü veren son derece sıra dışı bir tablo ortaya koymaktadır.
Kadirov’un karşısına iki aday çıktı. Adil Rusya partisinden İsmaıl Denilhanoğlu yüzde 0,05, Komünist Parti’den Halid Nakaev ise yine yüzde 0,05 oy aldı. Denilhanoğlu 451, Nakaev ise 437 oy elde etti.
Kadirov böylece doğrudan yapılan seçimlerde kendi oy rekorunu da yenilemiş oldu. Resmî sonuçlara göre 2016’da yüzde 97,94, 2021’de ise yüzde 99,7 oy almıştı. 2026 seçimlerindeki yüzde 99,85’lik sonuç, önceki iki seçimin üzerinde.
Çeçenya’daki seçimlerle ilgili değerlendirmelerde ise seçim yarışının gerçek anlamda rekabetçi olup olmadığı tartışıldı. Kavkazskiy Uzel’e konuşan bazı analistler, adayların geçmiş siyasi faaliyetlerinin Kadirov’a karşı ciddi bir iktidar mücadelesine işaret etmediğini ve seçimdeki alternatifliğin büyük ölçüde biçimsel kaldığını savundu.
Öte yandan seçim sürecine ilişkin daha önceki yıllarda da kamu çalışanları üzerinde idari baskı, farklı sandıklarda oy kullandırılması ve oy pusulasının fotoğrafının istenmesi gibi iddialar gündeme gelmişti. Bu iddialar 2016 ve 2021 seçimleriyle ilgili olarak bölge sakinlerinin beyanlarına dayanıyordu. Bunlar, mevcut seçimin kesin sonuçlarını tek başına geçersiz kılan kanıtlar olarak sunulamaz; ancak Çeçenya’daki seçim ortamına ilişkin tartışmaların geçmişini oluşturuyor.
Post Views: 33