Rusya’nın Rostov bölgesinde Abhaz diasporasının başkanlığını yapan ve Güney Federal Üniversitesi’nde öğretim görevlisi olan İrakli Bjinava hakkında yürütülen soruşturmaya yeni bir suçlama eklendi. Bjinava, daha önce “ulusal gruplar arasında düşmanlık yaratmak” suçlamasıyla tutuklanmıştı. Bu kez “terör propagandası” yapmakla suçlanıyor.
Rostov Soruşturma Komitesi, şüphelinin adını açıklamadı. Ancak kurum tarafından yapılan açıklamadaki olayların Bjinava’nın dosyasıyla örtüştüğü bildirildi.
YORUM
Suçlama alanı neden giderek genişliyor?
Bjinava dosyası, Rusya’da siyasi ve tarihsel konuların giderek daha geniş bir ceza hukuku alanına çekildiği yönündeki tartışmaları yeniden gündeme getiriyor. Bir kişinin Abhazya’nın statüsü, Rusya’nın bölgedeki politikaları veya geçmişteki savaşlara ilişkin görüşleri nedeniyle önce “Rusya karşıtı söylem”, ardından “terör propagandası” gibi ağır suçlamalarla karşı karşıya kalması dikkat çekici.
Burada asıl sorun, Basayev gibi Rusya’da terörizmle özdeşleştirilen bir isim hakkındaki değerlendirmelerin tartışılması değil; tarihsel ve siyasi bir konudaki ifadenin hangi noktada ceza gerektiren bir suça dönüştüğünün giderek belirsizleşmesidir.
Rus makamlarının yaklaşımı, özellikle Abhazya ve Kafkasya’nın yakın tarihine ilişkin farklı görüşlere alan bırakmak yerine, bu alanı güvenlik ve ceza hukuku çerçevesinde daraltıyor. Böyle bir yaklaşım, yalnızca Bjinava’nın değil, bölgede tarih, kimlik ve siyaset üzerine konuşan herkesin üzerinde baskı oluşturabilecek bir emsal oluşturuyor.
Bir toplumun tartışmalı tarihini konuşmak başka, terör eylemlerini savunmak başkadır. Bu ikisi arasındaki sınırın ceza soruşturmalarıyla giderek birbirine yaklaştırılması ise ciddi bir ifade özgürlüğü sorunudur.
Buraya kutu içine yazmak istediğiniz metni ekleyin.
Soruşturma makamlarının iddiasına göre Bjinava, Eylül 2023’te internette yayımladığı bazı ifadeler nedeniyle terörizmi meşrulaştırmakla suçlanıyor. Rusya yanlısı bazı yayın organları ve güvenlik birimlerine yakın Telegram kanalları, söz konusu paylaşımın Çeçen İçkerya’nın saha komutanlarından Şamil Basayev’i “haklı gösterdiğini” ileri sürdü. Ancak bu iddia başka bağımsız kaynaklar tarafından doğrulanmış değil.
Bjinava, Şubat ayında Rostov’da internette “Rusya karşıtı ifadeler” kullandığı ve ulusal düşmanlığı körüklediği suçlamasıyla tutuklanmıştı. Yerel aktivistler, tutuklanmasından bir gün önce Bjinava’nın Abhazya’da Rusya Federasyonu iç pasaportlarının dağıtılmasına karşı çıkmasının da soruşturmada etkili olduğunu savunmuştu.
Bjinava hakkında yürütülen ilk davanın duruşmaları haziran ayında başladı. Bu suçlamadan üç yıla kadar hapis cezası talep edilebiliyor.
Yeni yöneltilen “terör propagandası” suçlaması ise daha ağır bir yaptırım öngörüyor. İlgili madde kapsamında 300 bin ila 1 milyon ruble arasında para cezası veya beş ila yedi yıl arasında hapis cezası verilebiliyor.
Basayev’in portresi tartışması
Şamil Basayev’in adı son dönemde Abhazya ile Rusya arasındaki siyasi tartışmalarda da gündeme gelmişti. 2024 yılında Abhazya’daki bir müzede, bölgenin savaş tarihine ilişkin sergide Basayev’in portresine yer verilmesi tartışmalara yol açmıştı.
Basayev, 1990’ların başında Abhazya’daki savaş sırasında Gürcü güçlerine karşı savaşmış, daha sonra Çeçenistan’ın bağımsızlığı için yürütülen savaşların önemli isimlerinden biri haline gelmişti. Rus makamları ise onu terör saldırılarıyla ilişkilendirilen bir militan lider olarak tanımlıyor.
Bu yıl mart ayında Rostov’daki Güney Bölge Askerî Mahkemesi, Abhazya’dan Timur Agrba’yı Telegram paylaşımlarında Basayev’in “kahramanlaştırılmış imajını oluşturduğu” gerekçesiyle 5 yıl 6 ay hapis cezasına çarptırmıştı.
Bjinava hakkındaki yeni suçlamanın da Basayev’le ilgili internet paylaşımlarıyla bağlantılı olduğu öne sürülüyor.
Bjinava’nın suçlu olduğuna ilişkin kesinleşmiş bir mahkeme kararı bulunmuyor. Hakkındaki suçlamalar soruşturma makamlarının iddialarına dayanıyor.
Post Views: 31