EROL KILIÇ KUTELİA
Kuzey Kafkas Halklarından Abazalar, Kuzey- Batı Kafkas Adige-Abhaz grubundan bir halktır. Bu gurup Adige, Ubuh ve Abhazlar’dan oluşmaktadır. Kuzey Kafkas çoğrafyasının otohton halklarıdır.
Anadilleri Apsua, Aşuva ve Aşharua diyalektlerinden oluşmaktadır. Bu üç diyalekt aynı dili ve aynı milleti oluşturmaktadır.
Üç ayrı diyalekt tek millet tanımı Türkiye ve Ortadoğu coğrafyasında daha çok pratik görmektedir.
Rusya Federasyonu içinde Karaçay / Çerkes Cumhuriyeti’nde yaşayan Aşuva, Aşharua halkına hep birlikte Abazin denmekte.
Aşua ve Aşharualar aynı alfabeyi, Abazin alfabesini kullanmakta; Abhazya’da yaşayan Apsualar ise Abhaz alfabesini kullanmaktalar .
Bugün aynı halk olan Apsua, Aşua, Aşharualar iki ayrı alfabeye sahipler.
Etimologlar; Abhaz ve Abazin alfabelerinin birleştirilip tek alfabeyi kullanmaya başlıyabilirlerse en kısa zamanda birbirlerinin dillerini çok iyi anlayan bu halkın, dilleri arasında diyalekt farkının çok kısa zamanda kalkacağını savunuyorlar.
Gerek Apsualar’da, gerek Aşualar’da, gerek Aşharualar’da aynı soy adlarının çok da olduğunu görüyoruz. Aynı sülale adlarını hatta aynı soyadları taşıyanların aynı sülale damgaları olduğunu da görmekteyiz.
Aşharua diyelekti Abhazça’ya çok daha yakındır.
Abhazça ve Abazince literatürü oluşmuş dillerdir.
Abhazlar, Karadeniz kıyısında Bağımsız Abhazya’da yaşarlar. Abhazya 8600 kilometre kare toprağa, 240 bin nüfusa sahiptir. Bu nüfusun 110 bini Abhazlardan oluşmaktadır.
Abazalar (Abazinler) Rusya Federasyonu içinde Karaçay/Çerkes Cumhuriyeti içinde yaşarlar. nufusu 32 bindir. Bu nufusun 15 bini Karaçay/Çerkes Cumhuriyetinde olan yerel bir yönetim olan (ABAZA AŞTA)’da yaşarlar.
Abhazya Cumhuriyeti Birleşmiş Milletlere üye olmayan, kısmen tanınan bir ülkedir.
Abhazya Cumhuriyeti’nin bağımsızlığını, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi daimi üyesi Rusya Federasyonu yanında Nikaragua, Venezuela, Nauru, Vanautu ve Suriye tanımış bulunmaktadır. Bunun yanında de facto bağımsız Güney Osetya Cumhuriyeti. Transdinyester. Dağlık Karabağ’da Abhazya Cumhuriyeti’nin bağımsızlığını tanımaktadır.
Abhaz ve Abaza halkı başta Türkiye olmak üzere Suriye, Ürdün, Mısır, Lübnan, Almanya, Rusya, Ukrayna, Amerika Kazakistan’da diasporik halk olarak yaşamaktalar.
Türkiye çoğrafyasında diasporik halk olarak yaşayan Abhazlar ve Abazalar Abhazya’da yaşayan Abhaz nüfusundan altı kat daha fazladır.
Abhaz bayrağı ile Abazaşta bayrağı birbirine benzeyen iki kardeş bayraktır.
Abhazyanın başkenti Akua (Suhum)dur. Abhazya tam anlamı ile bir turizm cennetidir. Yılda 3 milyon üzerinde turiste ev sahipliği yapar.
Abhazya’nın para birimi Apsar ile Rus rublesidir. GSYİH 600 milyon dolar üzerindedir.
Çerkeslerde HABZE denilen kültürün Abhazça karşılığı APSUARA’dır.
Habze ve Apsura birebir örtüşen bir yaşam biçimi, bir halk bilimidir.
Habze ve Apsuara’da kadının saygı ve sevgiye dayanan çok özel bir yeri vardır.
Çerkes ve Abhaz mitolojisi aynıdır. NARTLAR adını taşıyan bu mitolojinin ana kahramanları kadınlardır.
Habze ve Apsuara’da kadınlar için söylenen bazı yaklaşımlar şöyledir.
– Kadın evin kan damarıdır.
– Evi ev, akrabayı akraba yapan kadındır.
– Kadının olduğu yerde bıçak çekilmez
Çerkes, Abhaz ve Abaza yaşam biçiminde;
– Çocuk gelin de, çocuk damat da olmaz.
– Beşik kertmesi evlilik, berdel evlilik, kan bedeli evlilik olmaz.
– Evlenen kadının soyadı değişmez.
– Abaza ve Çerkesler evlenirken her gelinin yanında bir erkek arkadaşı, her damatın yanında bir kadın arkadaşı olur.
– Abaza ve Çerkesler kız erkek hep beraber sosyal hayatın içinde olup, beraber şarkı söyleyip dans ederler, beraber yemek yerler.
– Abhazlar ve Çerkesler içkili bir yemekte ilk kadehi kadınlar için kaldırırlar.
– Bir Abhaz’ın çocuğu küçük yaşta ölürse, çocuğun annesi Müslüman inancını taşıyorsa mezar taşının başına (Hilal), çocuğun annesi Hristiyan inancını taşıyorsa mezar taşına (Haç) koyduracak kadar anneye ve kadına saygılıdır.
Anadolu topraklarının büyük düşünürü Hacı Bektaş Veli’nin “Eline, beline, diline sahip çık” sözüne harfiyen uyan Abaza Çerkes halkıdır.
Günümüz Abaza ve Çerkesleri;
Eline, beline, diline sahip çık sözüne bir ilave yapmış “Beyni” de buna katmışlardır.
Eline, beline, diline, beynine sahip çık demekteler.
Sosyal medyada bazı cinsel sapık ve sosyal medya manyakları kadına bu kadar saygılı bir toplumun adını kullanarak cinselliğe aç Abazalar adını kullanarak sayfalar açtılar.
Türk Dil Kurumu kadını cinsel meta olarak gören ve ilkel cinsel dürtüleri fazla olanlar için ”Abazan” terimini kullandığı halde bu densizler Abazan sözcüğündeki (N) harfini kasıtlı olarak kullanmayarak Abaza olarak lanse etmekteler.
Abazalar’da kadına şiddet yoktur.
Abazalar’da kadın öldüren katil yoktur.
Abazalar’da kıza, kadına cinsel taciz nedeni ile hapiste olan yoktur.
Sosyal medya manyakları, cinsel sapıklar aynaya bakın orda kendinizi görebilirsiniz.
Post Views: 38