Çerkesler, ilk çalıştaylarının ardından hazırladıkları bildirgede, sosyal yaşam ve kültürlerine yönelik beklentilerini dile getirdi.
T24- Çerkes Hakları İnisiyatifi tarafından Kocaeli Üniversitesi’nin Kartepe İlçesi’ndeki Derbent Uygulama Oteli’nde 25-26 Şubat 2012 tarihlerinde gerçekleştirilen “Çerkes Çalıştayı/Lejen Xase” nin tamamlanmasının ardından hazırlanan Sonuç Bildirgesi tüm katılımcıların salonda tekrar toplanması sonrasında ÇHİ Yürütme Kurulu Üyesi Erol Karayel tarafından okunarak kamuoyuna deklare edildi.
Çerkes Çalıştayı sonuç bildirgesinin tam metni şöyle:
Çerkesler sürülerek geldikleri Osmanlı Devleti’ne ve T.C.’ne sadakat ve fedakârlıkla hizmet etmişlerdir. Türkiye’yi vatanları olarak benimsemiş, savaşlarında şehit düşmüş, devlet kademelerinde yükselmiş, bilim ve sanata katkıda bulunmuşlardır.
Ancak buna karşılık tüm diğer etnik kesimler gibi devletin soy-din-kültür alanında tek tipleştirme politikalarına maruz kalmışlardır.
Ancak asimilasyon politikaları, baskı, kentleşme gibi faktörler nedeniyle ana dillerini tamamen yitirme tehlikesiyle karşı karşıya kalan Çerkesler dillerini korumak, kültürlerini yaşatmak istemektedir. Bunun için de devletten şunları talep etmektedir:
– Çerkesler, azınlık tanımının Lozan’a göre değil, ileri demokrasilerde olduğu gibi yapılmasını istiyor. Yani diyorlar ki: “Azınlık, egemen olmayan, sayıca az, farklı dil ve kültüre sahip olan gruptur. Azınlık hakları ise farklı grupların gerçek haklarına sahip olmasıdır.”
– Çerkesler, ana dillerinin ilköğretimden itibaren okullarda seçmeli ders olarak okutulmasını istiyor.
– Çerkesler, 7 gün 24 saat yayın yapan Çerkes televizyonu ve radyosunun faaliyete geçirilmesini istiyor.
– Çerkesler, kendi sanatlarını, edebiyatlarını, kültürlerini geliştirip üretebilecekleri kültür merkezleri istiyor.
– Çerkesler, değiştirilen soyadları ve köy adlarını geri istiyor.
Çerkesler bu hakları, tüm halkların, kendi dilleri, kültürleri, inançları ve etnik kimlikleriyle, eşit olarak, barış içinde, kardeşçe yaşadıkları bir ülke hayaliyle tüm Türkiye halkları için de talep ediyor.
Azınlıkların, özgür ve demokratik iradesinin ürünü olan bir hukuk devletinden, dillerinin, tarihi belleklerinin, kültürlerinin korunmasını isteme hakkı vardır.
Demokratik, çağdaş bir hukuk devleti, halkından -bireylerden ve topluluklardan- ülke anayasasına uymayı bekler ki beklemelidir.
Ama anayasal demokratik devlet, halkından beklediği hukuka saygı ve siyasal dayanışma karşılığında, kültürel teklik, düşünsel benzerlik bekleyemez. Beklerse talep ettiği uyumu ve sadakati bulamaz.
Çerkesler kültürel kimliklerinin tanınmasını istiyor. Bu bir demokratik haktır.
Ve Çerkesler bu hakkın hukuki zeminde, demokrasi bağlamında gerçekleşmesini bekliyor.
Ülkemizin enerjisini de tüketen bu hak arama taleplerinin karşılanması, şiddet siyasetinin de sonunu getirecektir
Bu Çalıştay’ın Çerkeslerin varlık mücadelesine, Türkiye’nin demokratik dönüşümüne ve toplumsal barışın sağlanmasına katkı sağlaması en büyük dileğimizdir.
——————
T24
Post Views: 4