
Ali İhsan Aksamaz
aksamaz@gmail.com
LÂZCA-TÜRKÇE SÖZLÜ TARİH -6
23/07/2025
Muharebe oldu. İnsanlarımız buradan muhacir gitti. Burada az kişi kaldık. Eşyalarımızın hepsi kaybolup gitti. Benim Hopa’da dükkânım vardı. Dükkândaki eşyalarım hep kayboldu. Muhacir giden insanlarımız şimdiye kadar geri gelemediler. Biz geliyoruz, elbet onlar da gelsin. Bu muharebede insanlarımız dağılıp gitti. Ne zaman yine bir araya gelecekler? Ben onlarla beraber muhacir gitmedim. “Gitmiyoruz,” demiştiler ama sonra yine gittiler. Elbet geri dönecekler. Yoksa gittikleri yerlerde ne yapacaklar?! Oralarda arazileri yok, evleri yok. Onlara parasız kimse hiç bir şey vermez. Paraları da çok yok ki! Elbet gelsinler de onları yine görelim! Muhacir gittiler. Burada keçileri vardı, malları vardı. Eşyaları vardı. Her şeylerini kaybettiler. Eğer gitmemiş olsalardı, bunca şeyleri kaybolmazdı. Şimdikinden daha iyi bir durumda olurlardı. Şimdi nerede, ne durumda olduklarını bilmiyoruz. Belki iyi durumdalar, belki kötü durumdalar. Kimse durumlarını bilmiyor. Gittikleri yerde her aile farklı farklı yerlerdeymiş. Kimileri uzaklara gitmiş. Kimi gidememiş. Öyle kalmışlar. Allah’ın yardımıyla İnşallah her şey iyi olur. Daha Başka ne diyeyim?! Bu konularda bu kadar biliyorum. Daha başka bir şeyler sorarsan, söyleyeyim. Bu kadarı yetmiş. Batum’a gitmiştim. Oraya gidince çok insan gördüm … [Devam edecek…] ******* [1.] K̆abğa iqu. K̆oçepe çkini mindaxt̆es. Akonai ç̆it̆a dopskidit. Şeyepe kagomandines iri- xolo. Ma akonai (Xopas) dukyanci vort̆i. Dukyaniş şeyepe iri- xolo kagomindunu. Aǯi-ti çkini k̆oçepe daha var moales. Çkin movelurt, lai komoxtan. Am k̆abğas k̆oçepe mteli dağilmi diqu. Mundes ok̆ibğasunon? Ma var vidi muteş-k̆ala. Mutepe-ti “var vulurt”- ia miǯves do ek̆ule muşi xolo mindaxt̆es. Lai xolo komoalen, vana mu qvan ekonay, yeri va uğunan, oxori va uğunan, upateli mitik var meçapan, para-ti dido var uğunan do lai komoalan do kobžirat! Muhaciri ides do, akon mtxa uğut̆es, şeyepe mteli kagvondines. Var idat̆es- na, ek̆o var gundunut̆es do daha k̆ai t̆u, aǯi muç̆o renan, var miçkinan, -- beki k̆ai renan, beki p̆at̆i renan, mitis var uçkin, ides, em yeriş-ti, mteli ayri- ayri qoperenan, kimi menda minduxt̆imun, kimi-ti var uxt̆imun, eşo kodoskides, İnşalla, k̆ai diqven Tangriten. Çkva otkuşi var miğun. Am dulyaşi ma ak̆os miçkin. Çkva mutu mk̆itxup- na, giǯva. Ek̆osnari dobağeren. Batumişa vidi, ek mepti-şi, dido k̆oçi bžiri… [Naqonasunon…] __________________________ [Kaynak kitap: İoseb Qipşiže, (1.), Kaynak kişi: Memed Ef. Kuçuk̆-Osman- oğli, 55 yaşında, Çxala- Dusköy; Kayıt tarihi: 25. VIII. 1917), “Ç̆anuri T̆ekst̆ebi”, S. S. R. K̆. Meʒ. Ak̆ademiis Sakartvelos Pilialis Gamomemloba,T̆pilisi, 1939, (Gürcü Alfabesinden Latin Alfabesine çevriyazı, düzenleme ve Türkçeye çeviri: Ali İhsan Aksamaz, İstanbul, 1999)] |
|
|
Yorumlar |
| Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yapmak için tıklayın |
Yazarın diğer yazıları |
| [Lazca-Türkçe Masallar-19]: “Padişahın oğlu” - 19/03/2026 |
| Eski zamanlarda padişahlar, çocuklarını kendileri büyütmüyor, başkalarına büyüttürüyormuş. Bir gün bir padişahın çocuğu doğmuş. Büyütmesi için çocuğu bir kadına vermiş. O kadın, o çocuğu on, on iki yaşına kadar büyütmüş. |
| [Lazca- Türkçe Masallar-18]: “Üç erkek kardeş” - 09/03/2026 |
| Bir zamanlar bir köyde üç erkek kardeş yaşıyormuş. O kadar fakirlermiş ki temel ihtiyaçlarını bile karşılayamıyorlarmış. Bir gün bu kardeşler şöyle demiş: --En iyisi biz para kazanmak için gurbete gidelim! Köylerinden ayrılmışlar. |
| [Lazca-Türkçe Masallar-17]: “Kedi ile çakal” - 02/03/2026 |
| Bir zamanlar bir kedi ile bir çakal arkadaş olmuş. Çakal şöyle demiş: -Sen hep evde kal! Ben aşırıp aşırıp eve tavuk getiririm. Sen de bir güzel pişirirsin! Sonra oturup afiyetle beraber yeriz! |
| [Lazca-Türkçe Masallar-16]: “Çoban” - 21/02/2026 |
| Ağanın birkaç da çobanı varmış. Bir gün çobanlarından biri ağanın evine gelmiş. Ağa da keçi sürülerinden birini bu çobana teslim etmiş. Çoban, keçi sürüsünü önüne katıp otlamaya götürmüş. |
| [Lazca- Türkçe Masallar-15]: “Padişah ile karısı” - 15/02/2026 |
| Bir zamanlar bir memlekette bir padişah varmış. Bu padişah, bir gece rüya görmüş. Rüyasında davudî bir ses sormuş: --Zenginliği şu an mı istiyorsun, yoksa sonra mı? |
| [Lazca- Türkçe Masallar-14]: “Üç erkek kardeş ile bir kız kardeş” - 08/02/2026 |
| Bir zamanlar bir köyde bir adam yaşıyormuş. Bu adamın üç erkek bir de kız çocuğu varmış. Çocukları büyümüş ama o da ihtiyarlayıp yataklara düşmüş. Ölüm erkenden kapısını çalmış. Adam ölürken çocuklarını çağırıp onlara şöyle demiş: Ben artık ölüyorum. |
| [Lazca- Türkçe Masallar-13]: “Kolkh Medea’” - 02/02/2026 |
| Argonotlar, Kolkhlardan Altın Post’u çalmışlar. Sonra da dere kenarındaki gemiye binmişler. Dereyi aşıp Karadeniz’e ulaşacaklarmış. Böylece denize doğru yolculuklarına başlamışlar. |
| [Lazca- Türkçe Masallar-12] “Kral ile Çoban” - 27/01/2026 |
| Bir zamanlar bir ülkede bir kral varmış. Bir gün büyük bir toplantı yapıp milletine şöyle demiş: --Ben konuşarak değil, el işaretleriyle bir şeyler anlatacağım. Kim el işaretiyle anlatacaklarımı anlayıp bana doğru cevap vereni vezirim yapacağım. |
| [Lazca- Türkçe Masallar-11]: “Haram yemeyen adam” - 18/01/2026 |
| Bir zamanlar bir köyde bir adam yaşıyormuş. Bu adam hiç haram bir şey yemiyormuş. Haram yemeyen bu adamın oğlu bir gün akıp giden derede bir elmayı görüp almış. Sonra da o elmayı götürüp babasına göstermiş. |
Devamı |